Een anale fissuur is een klein scheurtje bij de anus. Dit kan veel pijn geven, vooral tijdens of na de ontlasting. Op deze pagina lees je hoe een anale fissuur ontstaat, wat je zelf kunt doen en welke behandelingen mogelijk zijn.
Wil je alles rustig nalezen?
Download dan onze patiëntenfolder. Hierin staat uitgebreider wat je meeneemt, wat je met bloedverdunners moet doen, hoe de behandeling gaat en wanneer je contact met ons opneemt.
Algemeen
Belangrijk vóór je afspraak
Gebruik thuis ongeveer 1 uur vóór je afspraak een Microlax. Dit is een klein en snelwerkend klysma. Hierdoor is het laatste deel van de darm schoon en kunnen we het gebied goed onderzoeken en behandelen.
Microlax is zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek en drogist. Zonder Microlax kan het soms nodig zijn om de afspraak te verzetten.
Neem naar je afspraak altijd het volgende mee:
- Een geldig legitimatiebewijs
- Je zorgpas
- Een actueel medicatieoverzicht. Dit kun je opvragen bij je apotheek
- Eventueel de verwijsbrief van je huisarts of specialist, als deze niet via ZorgDomein is verstuurd
Gebruik je bloedverdunners? Geef dit dan altijd vooraf aan ons door. Sommige bloedverdunners mag je blijven gebruiken. Andere bloedverdunners moet je soms tijdelijk stoppen. Doe dit alleen in overleg met ons. In de patiëntenfolder lees je uitgebreider wat je moet doen bij het gebruik van bloedverdunners.
Achtergrond
Een anale fissuur is een klein scheurtje in het slijmvlies van de anus. Dit kan veel pijn veroorzaken, vooral tijdens en na de ontlasting. Soms zie je een kleine hoeveelheid helderrood bloed op het toiletpapier of bij de ontlasting.
Door de pijn spant de kringspier zich vaak extra aan. Hierdoor stroomt er minder bloed naar het wondje en kan het minder goed genezen. Een anale fissuur komt vaak voor en is vrijwel altijd goedaardig. Bij de meeste mensen geneest de fissuur met leefstijladviezen en medicijnen.
Hoe ontstaat het?
Een anale fissuur ontstaat vaak door harde of grote ontlasting. Hierdoor kan het slijmvlies bij de anus scheuren. Ook diarree, veel persen en lang op het toilet zitten kunnen een rol spelen. Soms is de kringspier rond de anus te gespannen. Hierdoor stroomt er minder bloed naar het wondje en geneest het minder goed.
Wat kan ik er zelf aan doen?
Het is belangrijk om de ontlasting zacht te houden:
- Eet voldoende vezels, zoals groente, fruit en volkorenproducten
- Drink iedere dag ongeveer 1,5 tot 2 liter
- Beweeg regelmatig
- Pers niet te hard en zit niet onnodig lang op het toilet
- Gebruik eventueel een voetenbankje bij het toilet
- Een warm bad of zitbad kan de kringspier helpen ontspannen
- Gebruik zo nodig een laxeermiddel. Bespreek dit met de arts
Bij veel mensen verminderen de klachten door deze adviezen. In combinatie met medicijnen kan hierdoor soms een aanvullende behandeling of operatie worden voorkomen.
Hoe verloopt het onderzoek?
De arts bespreekt eerst je klachten. Daarna bekijkt de arts de buitenkant van de anus.
Meestal volgt ook een kort inwendig onderzoek met een vinger. Dit heet een rectaal toucher. Hiermee beoordeelt de arts de binnenkant van de anus en de spanning van de kringspier.
Zo nodig gebruikt de arts daarna een proctoscoop. Dit is een klein buisje waarmee de binnenkant van de anus kan worden bekeken. Het onderzoek duurt enkele minuten en is meestal niet pijnlijk. We houden zoveel mogelijk rekening met je privacy en comfort.
Wat is de behandeling?
De behandeling hangt af van de ernst van je klachten en van hoelang je de fissuur al hebt. Bij veel mensen geneest de fissuur met leefstijladviezen en medicijnen. Wanneer de klachten blijven bestaan of steeds terugkomen, zijn aanvullende behandelingen mogelijk.
Medicijnen
Meestal schrijft de arts een ontspannende zalf voor, zoals diltiazemzalf of ISDN-zalf. Deze zalf ontspant de inwendige kringspier en verbetert de doorbloeding rond het wondje. Hierdoor kan de fissuur beter genezen. Je brengt de zalf aan rondom de anus en binnen in de anus (ongeveer tot een vingertopje). Indien nodig schrijft de arts ook een laxeermiddel voor om de ontlasting zacht te houden.
Botoxbehandeling
Wanneer de fissuur niet voldoende geneest met zalf of steeds terugkomt, kan de arts een behandeling met botox voorstellen. Tijdens deze poliklinische behandeling wordt een kleine hoeveelheid botox in de inwendige kringspier geïnjecteerd.
Hierdoor ontspant de kringspier tijdelijk. De pijn kan afnemen en de fissuur krijgt de kans om te genezen. De werking van botox houdt enkele maanden aan. Bij een groot deel van de patiënten geneest de fissuur in deze periode, waardoor een operatie kan worden voorkomen.
Operatieve behandeling
Wanneer de klachten ondanks de eerdere behandelingen blijven bestaan of wanneer je een chronische fissuur hebt, kan een operatie nodig zijn. De chirurg bespreekt met je welke behandeling in jouw situatie de grootste kans geeft op een blijvend goed resultaat.
Niet iedere anale fissuur is hetzelfde. Daarom stemmen we de behandeling af op jouw klachten. We beginnen meestal met leefstijladviezen en medicijnen. Wanneer dit onvoldoende helpt, kan een botoxbehandeling worden overwogen. Alleen wanneer deze behandelingen onvoldoende effect hebben, bespreken we een operatie.
Wat zijn complicaties van de behandeling?
Complicaties komen weinig voor. De voorgeschreven zalf kan bijwerkingen geven. ISDN-zalf kan bijvoorbeeld hoofdpijn veroorzaken.
Na een botoxbehandeling kun je tijdelijk wat pijn, een beurs gevoel of een kleine hoeveelheid bloedverlies hebben. In zeldzame gevallen heb je tijdelijk minder controle over windjes of dunne ontlasting. Neem bij ernstige of aanhoudende klachten altijd contact met ons op.
Wat kan ik verwachten na de behandeling?
Bij behandeling met zalf kan het enkele weken duren voordat de fissuur volledig is genezen. Blijf de zalf gebruiken zoals met de arts is afgesproken. Ook de leefstijladviezen blijven belangrijk.
Na een botoxbehandeling kun je direct naar huis. De botox ontspant de kringspier tijdelijk en blijft enkele maanden werkzaam. In deze periode krijgt de fissuur de kans om te genezen. Je mag meestal dezelfde dag je normale dagelijkse activiteiten hervatten.
Als onderdeel van onze standaard nazorg bellen wij je binnen enkele dagen na de behandeling voor een telefonische nacontrole.
Wanneer neem ik contact op?
Neem direct contact met ons op bij:
- Hevige pijn die niet minder wordt met pijnstilling
- Koorts boven de 38,5 °C
- Veel of aanhoudend bloedverlies
- Ernstige of aanhoudende bijwerkingen
- Zorgen over je herstel
Twijfel je? Neem dan altijd contact met ons op. We denken graag met je mee.
Vragen?
Heb je na het lezen nog vragen? Neem dan contact met ons op.
Heb je vragen over vergoeding of betaling? Kijk dan op de pagina informatie voor patiënten of neem contact op met je zorgverzekeraar.